Şeyx Məhəmməd Xiyabaninin tarixindən bir hissəsinə baxış:

Təbriz məktəblərində Azərbaycan türkcəsində söhbət etməyi qadağan etmişdi

  1. 1 ay, 1 həftə əvvəl
  2. 0
seyx
Badkubeh -

Təbriz məşrutəçilərinin nüfuzlu şəxsiyyətlərindən Mirza Cavad Natiqin oğlu Nasih Mütləq Əli Azərinin "Xiyabaninin parlaq siması" adlı kitabına əlavə olaraq yazdığı məqalədə mürtəce Qacar Rəyasət Heyətinin separatçılıq ittihamı qarşısında Şeyx Məhəmmədi müdafiə edir və belə fakt gətirir ki, əgər Şeyx Məhəmməd separatçı olsaydı, heç vaxt fars dilinə bu qədər dəyər verməzdi. Çünki o Təbriz məktəblərində ciddi göstəriş verərək hətta tənəffüslərdə belə, farsca danışmağı məcbur etmişdi. Yazar burada Təbrizin Əmirxiz məktəbindəki xatirələrindən birinə işarə edir:

"Mərhum Xiyabaninin qiyamı dövründə mən məktəbli idim və Təbrizin özünəməxsus orta məktəbində dərs oxuyurdum. Mərhum Şeyx həmin məktəbin müəllimlərinə ciddi göstəriş vermişdi ki, məktəbdə danışılan dil, istər müəllimlər arasında, istər şagirdlər arasında, istər dərsdə, istər gəzintidə, istərsə də tənəffüslərdə fars dilində olmalıdır. Hətta oyun oynayan vaxtı türkcə bir söz deyən şəxslər üçün müəyyən tənbeh nəzərdə tutulmuşdu. Bu gün Azərbaycanda bütün məktəblərdə, ən azı dərs vaxtı hətta bir söz türkcə deyilmirsə, bu o qiyam dövrünün yadigarıdır (səhifə: 497)

Nasih Natiq bildirir ki, Şeyx Məhəmməd hətta xüsusi iclaslarında da fars dilində danışmağa xüsusi təşəbbüs göstərirdi.

Bildirildiyi kimi, Nasih Natiqin atası Mirza Cavad Natiq Təbrizin tanınmış məşrutəçilərindən idi və onun atəşin çıxışları və nitqlərinin təsiri altında mərhum Kuzə Kənani məşrutəçilərə çoxlu miqdarda vəsait kömək edirdi.

Mühəndis Natiq Şeyxin onun atasının mənzilinə get-gəlindən söhbət edir və deyir ki, Şeyx Məhəmməd bütün iştirakçıların təbrizli olduğu bu toplantılarda fars dilində danışmağa xüsusi maraq göstərirdi.   əlavə olaraq yazdığı məqalədə mürtəce Qacar Rəyasət Heyətinin separatçılıq ittihamı qarşısında Şeyx Məhəmmədi müdafiə edir və belə fakt gətirir ki, əgər Şeyx Məhəmməd separatçı olsaydı, heç vaxt fars dilinə bu qədər dəyər verməzdi. Çünki o Təbriz məktəblərində ciddi göstəriş verərək hətta tənəffüslərdə belə, farsca danışmağı məcbur etmişdi. Yazar burada Təbrizin Əmirxiz məktəbindəki xatirələrindən birinə işarə edir:

"Mərhum Xiyabaninin qiyamı dövründə mən məktəbli idim və Təbrizin özünəməxsus orta məktəbində dərs oxuyurdum. Mərhum Şeyx həmin məktəbin müəllimlərinə ciddi göstəriş vermişdi ki, məktəbdə danışılan dil, istər müəllimlər arasında, istər şagirdlər arasında, istər dərsdə, istər gəzintidə, istərsə də tənəffüslərdə fars dilində olmalıdır. Hətta oyun oynayan vaxtı türkcə bir söz deyən şəxslər üçün müəyyən tənbeh nəzərdə tutulmuşdu. Bu gün Azərbaycanda bütün məktəblərdə, ən azı dərs vaxtı hətta bir söz türkcə deyilmirsə, bu o qiyam dövrünün yadigarıdır (səhifə: 497)

Nasih Natiq bildirir ki, Şeyx Məhəmməd hətta xüsusi iclaslarında da fars dilində danışmağa xüsusi təşəbbüs göstərirdi.

Bildirildiyi kimi, Nasih Natiqin atası Mirza Cavad Natiq Təbrizin tanınmış məşrutəçilərindən idi və onun atəşin çıxışları və nitqlərinin təsiri altında mərhum Kuzə Kənani məşrutəçilərə çoxlu miqdarda vəsait kömək edirdi.

Mühəndis Natiq Şeyxin onun atasının mənzilinə get-gəlindən söhbət edir və deyir ki, Şeyx Məhəmməd bütün iştirakçıların təbrizli olduğu bu toplantılarda fars dilində danışmağa xüsusi maraq göstərirdi. 


reader's comments

Loading...